ذبيح الله صفا

1544

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

است « 1 » ، و يا شايد از قصهء منوهر و مدهومالت كه روايتى است فارسى مأخوذ از يك منظومهء هندى سرودهء شيخ منجهن « 2 » بسال 1059 ه « 3 » اقتباس شده باشد . قصهء ميكا و منوهر داستان عشق ميكاست به راجه منوهر « 4 » كه مادهوراس در سال 1098 بنثر فارسى آميخته با نظم نوشته است و از آن نسخه‌هايى در دستست « 5 » . گشايش‌نامه حاوى شش حكايتست با انشائى مزين كه بدست خواجه راجكرن « 6 » بسال 1100 تأليف شد « 7 » . مهابهارت « 8 » منظومهء بزرگ حماسى هندى به زبان سانسكريت است كه ضمنا بزرگترين اثر اساطيرى و داراى جنبهء بسيار مهم دينى و ادبى است . سرايندهء آن « وياس » شاعر افسانه‌يى هند را دانسته‌اند كه بتصور هندوان چند هزار سال زيسته و كرامات بسيار داشته ، در تأليف و تنظيم وداها كوشيده و علاوه بر مهابهارت منظومه‌هاى پوران را نيز بنظم درآورده است ، ولى بنابر تحقيقاتى كه شده دورهء نظم اين منظومهء بزرگ از چند قرن پيش از ميلاد مسيح تا سدهء سوم ميلادى به طول انجاميده و بنابراين اثر طبع چند گوينده است و مجموع اشعار آن از صد هزار بيت درمىگذرد . موضوع آن جنگ و ستيز دو شعبه از خاندان هستيناپورا « 9 » ست بنام كورو « 10 » و پاندو « 11 » و آخر كار

--> ( 1 ) - فهرست ريو ، ص 699 . ( 2 ) - Manjhan ( 3 ) - فهرست ريو ، ص 700 و 803 . ( 4 ) - Raja Manuhar ( 5 ) - فهرست كتابخانهء ديوان هند ، ج 1 س 534 . ( 6 ) - Rajkarn ( 7 ) - فهرست ريو ، ص 767 ؛ و فهرست اينديا آفيس ج 1 س 534 . ( 8 ) - Mahabharata ( 9 ) - Hastina - Poura ( 10 ) - Kourava ( 11 ) - Pandava